Dân tộc Việt Nam có truyền thống thành kính thờ phụng tổ tiên, các vị Vua và các vị anh hùng dân tộc đã có công xây dựng và bảo vệ đất nước, được nhân dân đời đời biết ơn. Trong khi nhiều dân tộc trên thế giới chỉ cúng lễ các vị thần thánh, và các vị giáo chủ tôn giáo, hiếm có truyền thống thờ phụng báo hiếu với tổ tiên như người Việt Nam. Nhờ vậy hào khí thiêng liêng của cha ông đã truyền thừa sức mạnh tinh thần cho người Việt Nam.
SỨC MẠNH CỘI NGUỒN DÂN TỘC VIỆT
Dân tộc Việt Nam có truyền thống thành kính thờ phụng tổ tiên, các vị Vua và các vị anh hùng dân tộc đã có công xây dựng và bảo vệ đất nước, được nhân dân đời đời biết ơn. Trong khi nhiều dân tộc trên thế giới chỉ cúng lễ các vị thần thánh, và các vị giáo chủ tôn giáo, hiếm có truyền thống thờ phụng báo hiếu với tổ tiên như người Việt Nam. Nhờ vậy hào khí thiêng liêng của cha ông đã truyền thừa sức mạnh tinh thần cho người Việt Nam.
Năm 2005 tôi sưu tầm được bộ tranh gốm sứ men rạn NAM BANG TỨ TỔ, đóng dấu triện đỏ thời Vua Hùng. Do một nghệ nhân giỏi nhất làng gốm Bát Tràng tên là Dương, đã phục chế nguyên bản từ bộ tranh được cất giữ bí mật nhiều đời không lộ diện. Nhờ tài hoa của cụ chúng ta mới có dịp được chiêm ngưỡng bộ tranh hiếm có này.
Bộ tranh có sức hút tâm linh mãnh liệt với tôi, bước chân vòng đi vòng lại nhiều lần khu vực đó, cho đến khi tôi quyết tâm mua được bằng mọi giá, dù chưa biết giá trị và ý nghĩa gì trong đó. Hai năm suy ngẫm giải mã những thông điệp trên bộ tranh tôi nhận ra quốc hồn quốc túy đã tái hiện một nền văn hóa minh triết, tư tưởng và trọng trách của dân tộc Việt Nam.
Từ trái sang:
Vua Kinh Dương Vương, Mẹ Âu Cơ, Cha Lạc Long Quân, Vua Hùng Vương
Cha Lạc Long Quân Vua Hùng Vương
Hình ảnh Cha Lạc Long Quân đầy khí phách tay giơ cao, ngẩng cao đầu lãnh nhận trách nhiệm với Trời Đất.
Hình ảnh Vua Hùng Vương thể hiện trên tay viên ngọc ước – tượng trưng cho Sức mạnh tinh thần được nâng niu gìn giữ. Vũ khí thanh đao đặt dưới chân. Truyền đạt thông điệp tinh thần mạnh mẽ chiến thắng vật chất.
Bằng nghệ thuật diễn tả rất tài tình bộ tranh đã khắc họa những tư tưởng minh triết, nhận thức cao siêu mà con cháu cần suy ngẫm về truyền thống đặc biệt của dân tộc Việt thể hiện.
1. Sức mạnh tinh thần của dân tộc Việt Nam:
Bốn vị Tiên đế khai sinh dân tộc Việt, là vua Kinh Dương Vương, Cha Lạc Long Quân. Mẹ Âu Cơ, Vua Hùng Vương, đã khắc họa nguồn gốc dân tộc Việt. Bốn vị Quốc tổ như bốn vị sứ giả nhà Trời, đầu đội Trời chân đạp Đất.
Người phi thường đầu chạm tới Trời, mây vờn quanh người, chân đạp đất, tay cầm khí giới bảo vệ bờ cõi nước Việt. Đã diễn tả Trí tuệ cao siêu của các vị Quốc tổ có tầm nhìn xa trông rộng khắp vũ trụ. Mỗi vị Quốc tổ có một vẻ đẹp tượng trưng cho phẩm chất dân tộc qua từng thời kỳ, quá khứ, hiện tại, tương lai sắp tới.
Vua Kinh Dương Vương, thời kỳ đầu dựng nước thanh bình, nét mặt ung dung thanh thản, tay chạm vào vũ khí hạ xuống đất.
Mẹ Âu Cơ tựa như hình ảnh Bồ Tát Quán Thế Âm, hình ảnh người phụ nữ Việt Nam từ bi nhẫn nại yêu thương cứu khổ. Tay cầm vũ khí hạ xuống đất.
Cha Lạc Long Quân cưỡi Rồng mọc cánh Phượng. Một tay cầm vũ khí hạ xuống đất, một tay giơ cao lên trời, ngẩng cao đầu lãnh nhận trách nhiệm với Trời Đất, thể hiện khí phách kiên cường của cả dân tộc.
Vua Hùng Vương có nét dáng ung dung đường bệ tựa như Đức Phật Di Lặc, với một cử chỉ quyết liệt đầy trí tuệ: Vũ khí thanh đao vứt dưới chân, nâng niu trên tay hòn ngọc ước đặc trưng cho sự thăng hoa của sức mạnh tinh thần mạnh hơn sức mạnh vật chất. Sức mạnh tinh thần là cái cần phải chăm sóc hơn hết. “Lấy chí nhân để thay cường bạo”.
Sức mạnh tinh thần Việt Nam được thể hiện bằng lịch sử 4000 năm, một đất nước nhỏ bé, nghèo nàn của cải vật chất, chỉ với tinh thần mưu trí dũng cảm sáng tạo, với tình yêu lớn lao sẵn sàng gánh chịu mất mát hy sinh để bảo vệ nòi giống dân tộc. Hịch tướng sĩ đã truyền lại: “Ta cùng các ngươi sinh ra trong thời loạn lạc, lớn lên gặp cảnh gian nan”. Cáo bình Ngô đã nói cha ông chúng ta phải “Nếm mật nằm gai há chẳng phải một hai sớm tối”. Nhờ có trí tuệ gang thép đó đã bảo vệ sự trường tồn của dân tộc cho đến nay. Nhờ có sức mạnh tinh thần mà chiến thắng mọi cuộc xâm lăng của các cường quốc mạnh gấp trăm lần.
Tiếp theo các vị Quốc tổ, là những người con ưu tú của dân tộc như: Lý Thái Tổ, Trần Nhân Tông, Trần Hưng Đạo, Lý Thường Kiệt, Hai Bà Trưng, Quang Trung, Lê Lợi, Nguyễn Trãi… và rất nhiều vị anh hùng dân tộc trong các giai đoạn lịch sử, đã tạo nên khí phánh dân tộc ngày càng lớn mạnh, ngày càng tăng thêm các vị anh hùng hào kiệt.
Sức mạnh tinh thần ngày càng lớn mạnh. Bình thường chúng ta không thấy rõ. Nhưng khi đất nước gặp khó khăn thì hồn thiêng sông núi hòa tan trong huyết quản mọi người Việt Nam, kết tinh lại trong các vị lãnh đạo đất nước, xuất hiện những nhân tài yêu nước thương nòi. Tất cả hòa vào một khối thống nhất có sức mạnh vụt lớn như Phù Đổng Thiên Vương, một cậu bé 3 tuổi vươn vai trở thành một tráng sĩ khổng lồ Thánh gióng đánh tan đạo quân đông gấp ngàn lần. Bao nhiêu huyền thoại anh linh của dân tộc, đã diễn tả sức mạnh tinh thần dân tộc đã kết tinh thành sức mạnh bách chiến bách thắng giặc ngoại xâm. Hồ Chí Minh đã khơi dậy cao trào yêu nước năm 1945, thức dậy khí phách ngoan cường của một dân tộc nhỏ bé, “quyết tử cho tổ quốc quyết sinh” đã giành lại Độc lập dân tộc sau nhiều ngàn năm bị đô hộ. Việt Nam được tuyên bố với toàn thế giới quyền được Độc lập Tự do của mình. Đã bảo vệ nền độc lập đó với rất nhiều xương máu hy sinh của nhiều triệu người Việt nam đã ngã xuống. Thế kỷ 20 cả đất nước phải chịu đựng mất mát hy sinh lớn trong cuộc chiến tranh với nhiều cường quốc lớn nhất, để bảo vệ nền độc lập dân tộc. Tài trí lãnh đạo và tinh thần yêu nước vẫn mạnh mẽ như cha ông thửa trước. Nhà thơ Nguyễn Đình Thi đã diễn tả những năm tháng đó: “Quê hương biết mấy thân yêu. Bao nhiêu đời đã chịu nhiều đau thương… Đất nghèo nuôi những anh hùng. Chìm trong máu lửa lại vùng đứng lên. Đạp quân thù xuống đất đen. Súng gươm vứt bỏ lại hiền như xưa”. Sau bao nhiêu trăm năm sống trong máu lửa, năm 1975 dân tộc Việt Nam mới được bình yên bắt đầu dựng xây đất nước giàu mạnh. Người dân được sống trong Hòa bình Độc lập dân tộc. Việt Nam được sánh vai với các cường quốc trên thế giới. Đó là điều phi thường của một dân tộc đã viết lên trang sử về Sức mạnh tinh thần, trở thành sức mạnh Tâm linh mạnh hơn vũ khí. Linh khí quốc gia đã che chở cho nhân dân ngàn đời nương tựa. Hồn thiêng sông núi đất nước, đã tiếp sức cho cả dân tộc mỗi khi đất nước lâm nguy.
Năm 2009, hội nghị Quốc tế “Việt Nam học” lần thứ 3 đã đánh giá rất cao sức mạnh truyền thống dân tộc Việt Nam. Chân lý “Sức mạnh tinh thần chiến thắng sức mạnh vật chất” được cả dân tộc Việt Nam viết lên bằng xương máu suốt 4000 năm, chứ không phải một bài diễn thuyết.
2. Quan niệm Thiên – Địa – Nhân đồng nhất thể.
Mắt bình thường chúng ta nhìn thấy có khoảng cách lớn giữa trời, đất, con người. Nhưng các vị Quốc tổ đã cho thấy mối liên hệ đặc biệt giữa Trời Đất và con người là một thể thống nhất, có mối liên hệ khăng khít bằng hình ảnh: Vành mũ mão trên đầu chạm vào mặt trời, mặt trăng. Mây vờn quanh người. Chân đạp đất. Hình ảnh này được nhắc đi nhắc lại nhất quán trong bốn vị Quốc tổ, để khẳng định một minh triết quan trọng: “Thiên – Địa – Nhân đồng nhất thể”. Có mối liên hệ tương thông nối liền giữa con người với Thiên nhiên Trời Đất không thể tách rời. Đó là nhận thức cốt lõi quyết định vận mệnh chúng ta, là cuộc sống Thuận thiên. Quan niệm đó hoàn toàn khác với lối sống hiện nay tách rời khỏi thiên nhiên, bị lệ thuộc vào tiện nghi máy móc. Khoa học chưa nhận thức đầy đủ mối liên hệ Thiên Địa Nhân. Máy móc có giới hạn không đáp ứng nổi thì thế giới bị nhấn chìm vào cuộc khủng hoảng toàn cầu. Người Việt Nam bị ảnh hưởng nặng nề trong thời đại ô nhiễm môi trường triệt phá thiên nhiên. Nhưng dù sao còn có truyền thống dân tộc, không quá khó khăn để điều chỉnh lại lối sống hòa hợp với Thiên nhiên.
Hình ảnh Thiên Địa Nhân nối liền với con người, không thể tách rời:
Đức tổ Kinh Dương Vương Mẹ Âu Cơ
Cha Lạc Long Quân Vua Hùng Vương thứ nhất
3. Quan niệm về cái Một:
Cha Lạc Long Quân cưỡi Rồng mọc cánh Phượng, là hình ảnh đặc biệt chưa từng thấy Rồng mọc cánh Phượng. Rồng tượng trưng yếu tố dương, người đàn ông, Phượng tượng trưng yếu tố âm, người phụ nữ. Hình ảnh Rồng Phượng là một, có ý nghĩa: âm dương là một không tách rời. Trong dương có âm, trong âm có dương. Trong đời sống dương gian có đời sống âm phần hòa quện, nương tựa vào nhau, đã tạo ra cuộc sống cân bằng hài hòa vững mạnh. Trái lại khoa học hiện đại chỉ có nhận thức cực đoan về vật chất, dẫn tới sai lầm môi trường sống bị tàn phá, khổ sở về bệnh tật Phải học lại cha ông ngày xưa.
4. Tâm linh Việt Nam phát triển:
Trong bộ tranh có chữ: “Đạo đổi Càn Khôn giải bất tử”. Cha Lạc Long Quân giơ cao cánh tay nhận sứ mệnh lớn Trời Đất đã giao phó. Đến thời kỳ khó khăn của thế giới, thì Việt Nam có đặc ân “âu vàng trời cho”. Nhà tiên tri Nguyễn Bỉnh Khiêm nêu rõ:
Việt Nam thường có Thánh tài.
Nước non vững đạt ai hay tỏ tường.
Kìa Nhị Thủy, nọ Đảo Sơn
Bãi ngọc đất nổi âu vàng trời cho
Học cách vật mới dò tới chốn.
5. Năm 1999 tôi được biết tất cả các vị tiền bối dân tộc sẽ trở về, để giải tỏa những khó khăn, đem lại vận hội cát tường cho đất nước Việt Nam, là niềm vui hy vọng trong những năm tháng khó khăn này.
Bộ tranh NAM BANG TỨ TỔ đã khắc họa hình ảnh Việt Nam là dân tộc có nền văn minh lâu đời, một “lão làng” đầy trí tuệ minh triết nhìn xa trông rộng, hiểu biết Chân lý, chưa bao giờ lạc hậu.
Ngày nay, viên ngọc báu Trí tuệ Việt Nam vẫn tiếp tục toả sáng khắp nơi trên trái đất. Chúng ta rất tự hào về đất nước ta, đúng như lời cụ Ngô Thì Nhậm đã nói: “Ta về nói cùng các bạn: May mắn thay chúng ta được sinh ra ở nước Nam”.
ĐOÀN THANH HƯƠNG
